|
|
| |
|
|
Last updated 23/01/2004
|
|
|
| |
|
|
|
|
Bootmanagers:
Deze sectie beschrijft de verschillende mogelijk
heden van het booten van een Linux system.
Dit gedeelte wordt onderverdeeld in volgende delen.
- Algemeen: Het
booten van een PC. Wat moet u weten.
- Bootconcepten:
Bootdisk, Os vanuit OS, Bootmanagers.
- Grub:
Een steeds populairder wordende bootmanager.
- Lilo: Linux
Loader de linux bootmanager bij uitstek.
- Klilo: Een KDE
tool om LILO makkelijk te configureren! Heel gebruiksvriendelijk.
- Chos: Choose
OS. Een bootmanager met een interessante interface.
- Loadlin: Een dos-bootmanager. Een alternatief.
- BootPart: Een handige Windows Tool. (bijdrage van, Laurent Meganck)
- Andere: Andere bootmanagers.
- Speciaal: Emulatoren
en virtuele machines. (wine, dosemu, VMWARE, FREEMWARE, ...)
|
|
Algemeen:
Als u de computer aanzet zal je BIOS (basic input/output control) de controle
over je systeem overnemen. Het initialiseert je scherm en toetsenbord
en test je geheugen.
Als dit gebeurde zal nu controleren of er nog andere hardware is. De datum,
de tijd en de belangrijkste externe hardware zal gelezen worden van de
CMOS instellingen. Na dit gelezen te hebben zal je BIOS je eerste harde
schijf herkennen. Vanuit deze kan hij nu je OS starten.
Dit doet hij door een 512-byte data segment van de eerste harde schijf
in het geheugen te laden. (DMI) De instructies die hier worden gelezen
bepalen de rest van het bootproces. Daarom noemt men deze eerste 512 bytes
meestal de 'Master boot Record' (MBR). Het is dus duidelijk dat wat er
in deze 'record' staat onafhankelijk is van welk OS u ook gebruikt.
De eerste 446 bytes zijn programma code (OS afhankelijk) de volgene 64
bytes bieden ruimte voor de partitie tabellen.
De laatste 2 bytes moeten in elk geval de waarden (AA55) bevatten!
De boot sectoren zijn de eerste sectoren op elke partitie. (uitzondering
de zogenaamde uitgebreide (extended) partities welke als start dienen
voor andere partities.) Deze sectoren bieden 512 bytes plaats voor code
om een bepaald OS te starten. De DOS, OS/2 en windows partities vindt
u hier terug.
Bij Linux zijn deze partities echter leeg bij het starten van het systeem.
Een linuxpartitie kan dus niet rechtstreeks gestart worden. Een geldige
bootpartitie is een bootsector waarin de laatste 2 bytes (AA55) bevatten.
U kunt een primaire partitie bootable maken met fdisk. Zie hier
voor meer info over fdisk.
In de MBR zit die informatie bepalend voor de actieve partitie.
Vb: Welke partitie moet men gaan zoeken voor een OS. De code in de MBR
controleert of de gemarkeerde partitie een geldige bootsector is.
Onder DOS kan enkel een primaire partitie actief worden gemaakt. Daarom
kunt u geen logische partities aanmaken binnen een uitgebreide partitie
onder DOS die u tevens als bootpartitie kunt gebruiken.
ga naar begin
van deze pagina
|
|
Bootconcepten:
- De simpelste mannier om een PC
te booten is met slechts één OS op de machine. vb DOS of WINDOWS.
Linux kan men ook als standalone op een PC instaleren en men kan in
dit geval LILO dus overslagen. Het grote nadeel is echter dat je in
dit geval geen extra parameters aan de kernel kunt meegeven tijdens
booten. Daarom is het steeds aan te raden via LILO te werken.
- Met eenfloppy disk kunt u ook
u OS starten. U kunt dan uw belangrijkste OS op uw harde schijf plaatsen
en andere OS-en via een Bootdisk starten.
- Een ketting boot wil zeggen wanneer
je vanuit een bepaald reeds gestart OS een ander OS opstart. Linux
laden onder DOS via Loadlin is een voorbeeld. Een ander voorbeeld
is winlinux2000.
- Een bootmanager is wel de meest
elegante wijze om meerdere OS te gebruiken op 1 PC.
ga naar begin
van deze pagina
|
|
GRUB:
GRUB is een krachtige bootloader en kan heel wat gratis besturingssystemen booten als ook commerciele besturingssystemen via 'chainloader'.
(FreeBSD, NetBSD, OpenBSD, Linux, DOS*, Windows9x/ME* WindowsNT/2000/XP* en OS/2*. (* via chain-loading) )
GRUB staat voor GRand Unified Bootloader
We zullen in deze handleiding enkel de basis uitleggen, zodat je GRUB kunt configureren om de OS-en op je harde schijf te starten.
GRUB heeft wat extra's die we niet in detail zullen bespreken.
- command line interface: Je kunt tijdens het booten vele extra commando's aan GRUB meegeven, om oa huidige configuratie te editeren of zelfs een nieuwe configuratie te schrijven.
Indien grub geen configuratie bestand vindt zal het automatisch in de commando regel modus gaan.
- Ondersteund automatische compressie: Volledig compatibel met gzip.
- Auto-RAM detectie: GRUB dedecteert zelf alle geïnstalleerde RAM op de PC.
- Netwerk booting: GRUB ondersteund tevens het booten via het netwerk. Het TFTP protocol wordt hiervoor gebruikt.
- Ondersteuning remote terminals: Voor computers zonder console, kun je GRUB controleren vanop een andere computer.
Configuratie:
- Benamingen: Het eerste wat opvalt is de wat ongewone mannier van benamen van de hardeschijf, hardeschijf partities.
- (fd0): Tussen haakjes is verplicht! fd wil zeggen floppy en 0 wil zeggen de eerste floppy.
- (hd0,0): hd is hard disk (hardeschijf) De eerste 0 staat voor de eerste harde schijf en de 2de 0 staat voor de eerste partitie op deze harde schijf.
- (hd1,4): hd is hard disk (hardeschijf) De 1 staat voor de tweede harde schijf en de 4 staat voor de EERSTE uitgebreide partitie.
(De uitgebreide partities beginnen dus te tellen vanaf 4.
Om nu met zekerheid te weten welke partitie welke benaming kreeg kun je aan de GRUB command line interface volgende commando ingeven.
GRUB zal nu een lijst geven met alle partities en zijn benamingen.
Om een bestand te definiëren waarvan geboot dient te worden gelden de volgende syntax.
(hd0,0) /vmlinuz
Dit start het bestand vmlinuz op de eertse partitie van de eerste harde schijf.
Instaleren van GRUB: Dit doe je als ROOT door het volgende commando.
Dit installeert GRUB in de MBR van de eerste harde schijf.
Bij bovenstaande ga je ervanuit dat alles onder / staat.
Indien je een boot partitie mount als /boot moet je dit wel aan GRUB meegeven.
># grub-install --root-directory=/boot /dev/hda
|
Het Booten van verschillende besturingssystemen:
Het booten van een OpenSource OS gaat op de volgende mannier:
- Wijs de ROOT aan. bv: root (hd0,0)
- Laad de Kernel. bv: kernel /vmlinuz root=/dev/hda1
- Run boot
Het booten van een ander OS gaat via chainloader. Dit wil eigenlijk niet meer zeggen dan dat GRUB de controle zal overgeven aan de bootloader van het andere OS.
- Hier wordt het commando ROOTNOVERIFY gebruikt waardoor de aangewezen partitie niet gemount zal worden. vb: rootnoverify (hd0,0)
- Activeer de partitie. vb: makeactive
- Laad de bootloader van het andere OS. vb: chainloader +1
+1 duidt op het lezen van de eerste sector van ,in dit geval, de eerste harde schijf: hd0,0.
- Run boot
Het is natuurlijk niet aan te raden om telkens je OS te gaan booten via de bovenstaande commando's.
Daarvoor heeft GRUB een menu waardoor je tijdens booten vlot je OS kunt kiezen.
Configuratie menu: Hiervoor heb je een menu.lst bestand nodig dat je plaatst onder de boot directory.
De inhoud leggen we uit aan de hand van een voorbeeld bestand.
#
# Voorbeeld bestand GRUB menu configuratie
#
# Eerst wat algemene zaken.
# Boot bij default de eerste ingave eerst.
default 0
# Boot automatisch na 30 seconden.
timeout 30
# Als eerste OS niet wil starten probeer de tweede ingave. (wordt weinig gebruikt!)
fallback 1
# Een ingave begint steeds met title.
title Linux Mandrake 9.0
kernel (hd1,0) /vmlinuz root=/dev/hdb1
# bovenstaande boot Linux van de eerste partitie van de 2de harde schijf.
title WindowsME
rootnoverify (hd0,0)
makeactive
chainloader +1
# bovenstaande boot Windows van de eerste partitie van de 1ste harde schijf.
title Herinstalleer GRUB op de harde schijf
root (hd0,0)
setup (hd0)
# bovenstaande (her)installeert GRUB
title Wijzig kleuren
color light-green/brown blink-red/blue
# Je kunt ook een regel invoegen om zaken te wijzigen zoals de kleur.
|
Er zijn nog heel wat extra opties beschikbaar.
Enkele zijn zeker het vermelden waard.
- hide Hiermee kun je een bepaalde partitie verbergen.
Als je bijvoorbeeld 2 Windows versies op 1 harde schijf hebt staan kun je telkens 1 verbergen.
vb:
title windows
unhide (hd0,0)
hide (hd0,1)
rootnoverify (hd0,0)
make active
chainloader +1
- map: Hiermee kun je hardeschijven met elkaar verwisselen. Dit kan interessant zijn als je bv DOS of Windows op de tweede harde schijf hebt staan.
map (hd0) (hd1)
map (hd1) hhd0)
- password: Kan gebruikt worden om een partitie te beveiligen dat dit kan geboot worden door onbevoegden.
password dferg145e
Eventueel kan via de optie --md5 een versleuteld paswoord gebruikt worden.
- pause Laat een bericht zien en wacht totdat er een toets wordt ingedrukt.
pause GRUB bootloader, druk op een toets.
savedefault: ipv default kan je verkiezen om savedefault te gebruiken. Hiermee wordt steeds het laatste OS dat je opstartte als default ingsteld.
Rest nog te vermelden dat je Grub niet moet runnen om de wijzigingen effect te laten hebben bij het rebooten, zoals dit wel het geval is bij LILO. GRUB zal bij elke boot de configuratie file lezen..
ga naar
begin van deze pagina
|
|
LILO:
De Linux Loader wordt meestal in de MBR geïnstalleerd. Als deze start
heeft LILO reeds toegang tot al de Hardeschijven. Dit maakt het mogelijk
om een OS te booten van zowel de eerste als de tweede Harde schijf. Na
het laden vraagt Lilo welk OS u wilt starten. Lilo kan een OS laden op
de volgende manieren:
|
|
KLILO:
We raden aan om eerst vorige sectie eens door te nemen
om meer achter grond over LILO te bekomen.
In KDE zit KLILO een tool waarmee je snel Lilo kunt configureren. Hier
volgt een screenshot.

Hier kunt u de keuze maken om een nieuw OS
aan de Linux Loader toe te voegen of een bestaande te wijzigen. Als we
nu op [edit] drukken krijgen we volgend scherm.

Hier kunt u de gekende opties wijzigen.
U kunt deze nu saven door op [ok] en vervolgens op [install] te drukken.
Bij volgende boot zullen de wijzigingen zichtbaar zijn.
ga naar begin
van deze pagina
|
|
| |
|
- CHOS(VCHOS):
Chos is een prachtige uitbreiding op lilo. Lilo geeft je een
saaie prompt waar je dan zonder tikfouten de juiste naam van
het OS moet ingeven om deze te kunnen laden.
Chos brengt hier verandering in. U kunt prachtige grafisch goed
uitziende bootschermen bekomen. En u kunt uw keuze maken uit
een menu of starten met snelkoppel toetsen. Wat meer uitleg
volgt achter dit voorbeeldscherm.

Dit scherm kunt u als volgt configureren.
U start het programma vchos. (visual chos)
U krijgt dan volgend scherm.
|

|
|
Loadlin:
Dit is een alternatief om Linux te booten. Loadlin is een DOS programma
dat Linux kan booten vanuit een DOS directory.
Loadlin integreert perfect in een DOS win3.x win9x omgeving.
Daar er geen toegang tot de MBR nodig is zal windows enkel onbekende partities
opmerken. Het risico dat dit neveneffecten te weeg brengt is echt minimaal.
Onderstaande procedure werkt voor zowel voor win95 al win98.
Er zijn 2 manieren om loadlin te activeren.
- Switchen tussen systemen via een bootmenu.
- Linux starten met loadlin vanuit een
reeds opgestart systeem.
Beide methoden hebben hun voor en nadelen.
- Een bootmenu laat je toe te starten
zonder een ander OS helemaal te moeten opstarten.
- Je kan meerdere systemen bij start kiezen.
- Naar linux gaan vanuit de dos-prompt
is heel simpel.
- Je kunt in win9x heel mooi loadlin integreren.
Zo is het mogelijk om Linux te starten vanaf een icoontje op de desktop.
We gaan hier niet verder in op het gebruik
van loadlin.
ga naar begin
van deze pagina
|
|
BootPart:
Bootpart: Multiboot Linux, OS/2 en Windows 9x/MENT/2000/XP.
Dit is een vrij eenvoudig programma dat onder MS-DOS draait. Je kan het downloaden op:
http://www.winimage.com/bootpart.htm
Je kan met dit programma zonder veel kennis van linux of Windows een multiboot creëren onder Windows.
Zorg dat Windows en Linux geïnstalleerd zijn en dat de bootloader van Linux op de Linux Root Partitie
staat.
Dus niet in de Master Boot Record!(MBR)
Ga nu onder Windows en start de command-prompt op (voor de echte leken: start --> uitvoeren --> cmd)
Ga naar de map waar je bootpart hebt geïnstalleerd en typ 'bootpart'. Je krijgt nu een lijst met
alle partities op je pc
Boot Partition 2.50 for WinNT/2K/XP (c)1995-2002 G. Vollant (info@winimage.com)
WEB : http://www.winimage.com and http://www.winimage.com/bootpart.htm
Add partition in the Windows NT/2000/XP Multi-boot loader
Run "bootpart /?" for more information
0 : C:* type=6 (BIGDOS Fat16), size = 1044193 KB
1 : C: type=a (OS/2 Boot Manag.), size = 8032 KB
2 : C: type=5 (Extended), size = 8032 KB
3 : C: type=7 (HPFS/NTFS), size = 8001 KB
4 : D: type=6 (BIGDOS Fat16), size = 261104 KB
5 : D: type=5 (Extended), size = 769024 KB
6 : D: type=7 (HPFS/NTFS), size = 102384 KB
7 : D: type=5 (Extended), size = 369664 KB
8 : D: type=7 (HPFS/NTFS), size = 369648 KB
9 : D: type=83 (Linux native), size = 296944 KB
Je kan nu bootmanager van Windows wijzigen door:
bootpart x bootlinx.bin Linux
waarbij de x overeenkomt met het nummer van de partitie waar de bootloader van linux is geïnstalleerd.
Je kan in de plaats van Linux ook de naam van de distributie die je hebt geïnstalleerd gebruiken.
bv. Suse 8.0 Linux 2.4.18
De volgende keer dat je je pc opstart zal er een optie Linux in de bootmanager staan.
ga naar begin van deze pagina
|
|
Andere:
Er zijn nog vele andere bootmanagers. Zo is er het bekende OS/2 bootmanager.
Deze wordt geconfigureerd door OS/2's fdisk.
- Voorbereidingen aan de OS/2 zijde.
Omdat OS/2 niet overweg kan met de toegang in de MBR die linux doet
is het noodzakelijk eerst de OS/2 installatie systeem te laden.
Met OS/2's fdisk maak je dan minstens de logische linuxpartities aan.
Deze partities kunnen problemen geven bij OS/2. Daarom kun je best
dadelijk Linux laden en via Linux's fdisk de partitie veranderen in
Linux Native. Dit wordt dan door OS/2 genegeerd.
- Voorbereidingen aan de Linux zijde.
Maak de partitie bootable met LILO. Zie hierboven in de LILO sectie.
De NT-bootmanager kan men deze gebruiken
om NT naast Linux te draaien. Het gaat natuurlijk ook met LILO.
Met de NT-bootmanager ga je als volgt te werk.
- Installeer NT
- Partitioneer de NT disk. Gebruik Fat
zodat Linux hierop kan schrijven en lezen. (Linux kan nog niet met
NTFS overweg maar dit zal niet lang meer duren.)
- Installer Linux zoals gebruikelijk.
- Installeer LILO maar in Linux Root partitie
(bv /dev/hda3) niet in de MBR.
- Kopieer de Lilo bootsector waar NT hem
kan vinden.
vb.: machine: # /bin/dd if=/dev/sda3 bs=512 count=1 of=/dosen/bootsek.lin
Deze stap en de volgende moet je toepassen na elke kernel vernieuwing!
- BootNT.Copy bootsek.lin van data disk
naar de hoofddirectory van NT. (als het daar al niet is.)
- In boot.ini zet op het einde van het
eerste gedeelte:
c:\bootsek.lin="Linux"
- Na het booten is er een optie linux
in de NT bootmanager.
Verder zijn er nog vele andere commerciele
bootmanagers. Deze hebben allen een goede handleiding. Mocht u zo'n product
willen kopen raden wij u aan de handleiding hiervan doordacht te lezen.
ga naar begin
van deze pagina
|
|
Speciaal:
Een alternatief voor het booten van meerdere systemen zijn de emulatoren
en de virtuele machines. Een emulator bootst een ander OS na. Zo
is Wine (Wine is not an emulator) die het mogelijk maakt om Windows programma's
onder Linux te draaien. U kunt hiervoor best eens een kijkje nemen op
www.winehq.org.
Verder is er dosemu de dos emulator. Er bestaan ook emulatoren voor MAC,
Commodor64, Gameboy, ea.
Er is ook een commerciele emulator voor het MACOS.
Een virtuele pc neemt van uw huidige pc de hardware instellingen
over en maakt zo een virtuele pc binnen uw huidige.
De bekendste is wel VMWARE deze maakt het mogelijk om meerdere
OS-en binnen Linux te draaien op virtuele PC's. Het mooie is dat deze
ook nog eens met elkaar verbonden kunnen worden via een virtueel netwerk.
De voordelen zijn veler aard.
Enkele hier:
- U kunt uw software, webpagina's en dergelijke
testen op verschillende browsers en verschillende platvormen zonder
te moeten rebooten.
- U kunt kennis opdoen van netwerken en
instellingen van IP-masq, routers, proxyservers, sendmail, samba enz.
zonder een duur netwerk in huis te moeten hebben. Een vereiste is
wel dat u minstens 64MB geheugen per draaiende Virtuele machine moet
voorzien om iets of wat comfortabel te kunnen werken.
- U kunt screenshotsmaken die anders onmoglijk
zijn.
Te gebruiken OS-en zijn:
- Linux (u kunt bv een andere distributie
binnen uw vertrouwde uittesten.)
- FreeBSB
- BeOS
- Windows (3.x, 9x, 2000 en NT)
- DOS
- OS/2
VMWARE is een commercieel programma. (geen
freeware) u kun dit vinden op www.vmware.com.
Een andere is Plex86, het vroegere freemware, deze is in volle
ontwikkeling en ziet er veel belovend uit. Hij is gratis te bekomen vanaf
www.plex86.org.
ga naar begin
van deze pagina
terug : - inhoud
|
|
|