Een X-key map werkt als een interface (beter: interpreter) tussen je hardware (het toetsenbord) en de software (de programma's die je draait onder X.)
Het wordt wordt gecompileerd elke keer je de X-server opstart.
Je vindt 3 opties in de 'Keyboard Section' die je vindt in /etc/X11/XF86Config-4. Deze bepalen je toetsenbord configuratie.
• Option "XkbRules" "rule"
  Definieren het gedrag van de toetsen voor de verschillende platvormen.
• Option "XkbModel" "model"
  De verschillende toetsenbord modellen.
• Option "XkbLayout" "layout"
  De verschillende toetsenbord layouts. (Taal mappen)

De beschikbare regels, modellen en layouts werden opgeslagen in de subdirectories van /usr/XR6/lib/X11/xkb.

Om te zien hoe je huidige X-key-map er uit ziet:
xmodmap -pke | more
Een typische regel uit deze xmodmap is de volgende:
keycode 10 = 1 exclam onesuperior exclamdown
Dit is de map voor de '1' toets.
De code is 10. Het geeft de volgende output naar je scherm!
• 1 indien je de toets gewoon indrukt.
• uitroepteken indien je hem met de 'shift-toets' gebruikt.
• Superieure 1 indien je hem met de 'altgr-toets' gebruikt.
• Omgekeerd uitroepteken indien je hem met de 'ctrl-alt-combinatie' gebruikt.

Merk op dat de 'shift-toets' gezien wordt als een standaard wijzigings-toets (modifier).
Als je xmodmap -pm ingeeft krijg je een lijst van wijzigingstoetsen te zien.

Om nu een toets zijn bestemming te wijzigen of toe te kennen doe je het volgende:
• xmodmap -e 'keycode keycode=mapping'

xmodmap -e 'keycode 234=e' zorgt er dus voor dat de letter e wordt getoond indien je op de 'e' tikt! (handig :o) )

Terug naar boven

Voor multimedia-toetsenborden moeten we nu nog te weten zien komen welke keycodes er worden gegenereerd indien je op deze speciale toetsen drukt!
Hiervoor bestaat een handige tool. xev
LET OP: Bij mandrake wordt deze niet standaard mee geinstalleerd. Je moet hiervoor het pakket 'X11R6-contrib' installeren!
Indien je xev start via de console zal er een Venstertje verschijnen in X. Indien dit venstertje de focus krijgt wordt bij elke druk op een toets volgende informatie zichtbaar in je Xconsole.

KeyPress event, serial 27, synthetic NO, window 0x2c00001,
root 0x2d, subw 0x0, time 1556344064, (8,-8), root:(12,702),
state 0x10, keycode 36 (keysym 0xff0d, Return), same_screen YES,
XLookupString gives 1 characters:

Het meeste hiervan hebben we niet nodig.
Belangrijk is keycode 36 (keysym 0xff0d, Return)
Deze regel geeft de gegenereerde keycode (36), de scancode (0xff0d) en de scherm output (Return).
maw: Een druk op deze toets geeft de keycode 36 die reeds verbonden is met de Return-actie.
Indien je nu een extra toets van je multimedia toetsenbord intikt kun je bijvoorbeeld het volgende verkrijgen.

KeyPress event, serial 27, synthetic NO, window 0x2c00001,
root 0x2d, subw 0x0, time 1556704161, (10,-10), root:(14,700),
state 0x10, keycode 234 (keysym 0x0, NoSymbol), same_screen YES,
XLookupString gives 0 characters:

Deze toets is op mijn toetsenbord de 'www'-toets, die ik wil gebruiken om konqueror binnen kde te gaan starten en galeon binnen gnome.
Probeer eerst eens het volgende:
xmodmap -e 'keycode 234=a'
Als je nu op deze toets drukt verschijnt de letter a op je scherm.
Dit is niet echt handig maar is een snelle test om de werking te controleren.
Wat we nu nog dienen te doen is deze toetsen toewijzen aan vrije geldige toetsnamen.

Twee mogelijkheden:
1. Zoek in /usr/X11R6/lib/X11/XKeysymDB naar geldige toetsnamen.
2. Gebruik de functietoetsen vanaf F13 tot ... zoveel je er nodig hebt.
De tweede methode (vind ik persoonlijk de gemakkelijkste) gaan we verder in dit voorbeeld gebruiken.

xmodmap -e 'keycode 234=F20'
Dit kent nu de F20 waarde toe aan mijn 'www' toets.
Dit kun je nu doen voor al je multimedia toetsen.
Indien je nu X herstart zijn al deze nieuwe toewijzingen echter verloren.
Daarom doe je het volgende:
Creer een /.Xmodmap bestand in je home directory.
Hierin plaats je de nieuwe toewijzigingen op de volgende mannier.
keycode 234=F20
keycode 157=F21
enz...
Nu zorg je dat xmodmap .Xmodmap telkens bij het starten van X wordt uitgevoerd!
Dat was het!