• Een beetje theorie
• IDE - SCSI: Voor deze die een IDE CD-schrijver hebben (de meeste onder ons). Deze die een SCSI apparaat hebben kunnen dit gedeelte overslagen.
• Krijg je toegang tot je SCSI device? : Mounten van je speler-schrijver, waar kun je het toestel terug vinden in /dev?
• Je eerste CD branden : Welke software heb je zoal nodig om CD's te branden en hoe gebruik je dit?
• Grafische hulpmiddelen : Hoewel het branden via tekst commando's zeer snel gaat, vergt het wel wat kennis.
  Gelukkig zijn er in Linux ondertussen al heel wat goede grafische hulpmiddelen beschikbaar.

• Een beetje theorie:
  De meeste IDE/ATAPI en SCSI schrijvers zullen het onder Linux perfect doen. Al de nieuwere modellen zullen werken omdat deze allen MMC compatibel zijn. Omdat de cdrw-applicaties zoals cdwrite, cdrecord en cdrdao allen ervan uit gaan dat je met scsi apparaten werkt moet je voor IDE/ATAPI apparaten een trukje toepassen zodat deze door Linux als SCSI apparaten worden gezien.
  Om dit correct te laten gebeuren moet je weten hoe je toestel met je IDE connector is verbonden.
  In de meeste gevallen heb je minstens 2 connectoren op je moederbord.
  IDE0(1) en IDE1(2).
  IDE0 noemen ze ook de primaire IDE connector.
  IDE1 noemen ze de secundaire IDE connector.
  Op elk connector kun je 2 toestellen aansluiten. (Een als master en een andere als slave.)
  Master en slave stel je op het toestel in door een jumper (bruggetje) te verzetten achter aan op het toestel.
  Dit is zo voor zowel harde schijven, cdrom en andere IDE apparaten. (Kijk hiervoor de handleiding van je toestel na.) De volgende benamingen worden nu door Linux aan deze toestellen gegeven.
  
  • hda: IDE bus/connector 0(primary) master.
  • hdb: IDE bus/connector 0(primary) slave.
  • hdc: IDE bus/connector 1(secundary) master.
  • hdd: IDE bus/connector 1(secundary) slave.



Terug naar boven



• IDE-SCSI:
  
  Voor de IDE/ATAPI toestellen als SCSI door Linux te laten herkennen moet je de volgende zaken doorvoeren.
  Om de ide-scsi driver toegang te verlenen tot je cdwriter mag deze niet aangesproken worden door een andere driver.
  Daarom moet dit tijdens booten van Linux duidelijk gemaakt worden.
  In onderstaande voorbeeld gaan we er van uit dat de CDROM -speler op de primaire IDE zit als SLAVE en de CDRW-speler op de secundaire IDE als MASTER.
  Voor je gewone CD/DVD speler dus ook SCSI emulatie toepassen. Dit maakt onmiddellijk kopiëren van CD's mogelijk in bijna alle CD-kopie software. (On the fly)!
  
  • LILO: Met LILO als bootloader doe je dit door append="hdb=ide-scsi hdc=ide-scsi" aan etc/lilo.conf toe te voegen.
    
  • CHOS: Met CHOS als bootloader doe je dit door aan de cmdline hdb=ide-scsi hdc=ide-scsi toe te voegen.
  • GRUB: Met Grub als bootloader voeg je hdb=ide-scsi hdc=ide-scsi toe achter der regel root=/dev/hda.
  Kijk tevens na of de ide-scsi driver op je systeem aanwezig is
  

    loacate ide-scsi
  

  Indien je nu je systeem herstart zullen je cdrom en cdrw als scsi devices worden herkend.
  Vele distributies zullen nu door de automatisch hardware detectie in samenwerking met devfs ondermeer fstab, de symbolische linken naar de juiste mappen in /dev en de linken onderling in /dev automatisch instellen.
  Om dit te controleren open je in een bestandsbeheerder best eens /mnt/cdrom (soms wordt /media/cdrom gebruikt) om te controleren of dit reeds gebeurde.
  Mocht dit problemen geven moet je de volgende zaken eens controleren.
  



Terug naar boven



• Krijg je toegang tot je nieuwe SCSI apparaat?:
  
  1. Werden de devices aangemaakt?
     Bestaat /dev/scd0 /dec/scd1 (Aanmaken indien nodig)
  2. Werden de alias devices gelinkt naar de /dev/scd0 /dev/scd1?
     /dev/cdrom of /dev/cdrom0 zou een symbolische link naar /dev/scd0 moeten zijn.
     /dev/cdrw of /dev/cdrom1 zou een symbolische link naar /dev/scd1 loeten zijn.
     Indien dit niet zo is kun je dit als volgt wijzigen (als ROOT).

      cd /dev (ga naar map /dev)
      rm /cdrom (als deze nog niet mocht bestaan aanmaken soms wordt cdrom0 gebruikt!)
      ln -s scd0 cdrom (link scd0 aan cdrom)
      rm /cdrw (als deze nog niet mocht bestaan aanmaken soms wordt cdrom1 gebruikt!)
      ln -s scd1 cdrw (link scd1 aan cdrw)
     

  3. Kun je de drive mounten?
     Doe als root.
     

       mount /dev/cdrom /mnt/cdrom  (/media/cdrom in sommige gevallen.)
     	mount /dev/cdrw /mnt/cdrw (/media/cdrw is sommige gevallen.)
     

     Indien dit niet lukt moet je controleren of /mnt/cdrom, /mnt/cdrw bestaat. Anders aanmaken.
     Indien hij de cdrom niet kan vinden moet je eens proberen om het als volgt te mounten.
     

       mount /dev/scd0 /mnt/cdrom
     	mount /dev/scd1 /mnt/cdrw
     

     Indien dit wel lukt en bovenstaande niet, moet je de symbolische link (zie vorige puntje) opnieuw controleren.
  4. Werden de nodige regels in fstab toegevoegd?
     Fstab zorgt voor het automatisch mounten van oa. de harde schijf, floppy, cdrom en cdrw.
     Voor floppy, cdrom en cdrw wordt tegenwoordig meestal gebruik gemaakt van een automounter.
     

Terug naar boven

Om je CD's te branden heb je volgende software pakketten nodig.
• mkiso: Dit maakt de iso's aan die nadien op CD worden gebrand. Dit heb je nodig indien je een samengestelde data CD wil gaan branden.
  

  syntax:  mkisofs -r -o cd_image data_collectie

  
  cd_image is het bestand dat uiteindelijk de cd_image zal gaan bevatten.
  data_collectie is de directory waar alle bestanden staan die je wil gaan branden.
  -r zet permissies zo dat deze door iedereen gelezen kunnen worden. Het zorgt tevens vooor de RockRidge extentie.
  -J moet je gebruiken als de CD de Joliet extentie moet krijgen. (Microsoft CD's).
  
• mkhybrid: Dit kun je tevens gebruiken indien je een CD-image wil maken die zowel RockRidge als Joliet extentie heeft.
Je kunt de gemaakte image altijd eerst testen.
Dit doe je door deze te mounten.


mount -t iso9660 -o ro,loop=/dev/loop0 cd_image /mnt/cdrom

Nu kun je deze image browsen onder /mnt/cdrom alsof het een gewone cdrom was.


umount /mnt/cdrom

Om dit ongedaan te maken.
De volgende stap is het branden van de gemaakte CD-image.

• cdrecord: Dit zorgt voor de communicatie met het apparaat. (branden, cdrw wissen, multisessie, enz ...)
  

  cdrecord -scanbus

  Hiermee zal het programma de SCSI bus (echte en nagebootste via ide-scsi) afscannen.
  Bij elke scsi apparaat dat hij vindt zal er volgende informatie worden weergegeven.
  

  SCSI_BUS=0 #taken from listing 1 "scsibus0:"
  SCSI_ID=3  #taken from listing 1 "Plextor 401040"
  SCSI_LUN=0
  

  
  Deze getallen heb je nodig voor het cdrecord commando
  

  cdrecord -v speed=40 dev=0,3,0 -data cd_image
  

  
  Indien je een CDRW wil overschrijven moet je de optie blank toevoegen om deze leeg te maken.
  blank=fast(voor dit snel te doen, wissen bestanden)
  blank=all(heel de cdrw wordt byte per byte gewist).
  
Om audio CD's te schrijven moet je de iso-9660 omzetten naar een door audio CD-spelers leesbaar formaat.
Dit doe je met het commando sox


sox naam-van-audio.wav naam-van-audio.cdr


Dit kun je echter overslagen omdat dit rechtstreeks in een cdrecord commando kan worden ingegeven.


cdrecord -v speed=40 dev=0,3,0 -audio naam-van-audio.wav naam-van-audio.cdr ....


Je hebt dus 12 audio images nodig indien je 12 liedjes op een CD wil plaatsen.
Bovenstaande schrijft je audio in TAO-modus. (Track At Once) Dit heeft als nadeel dat er 2 seconden tussen elk nummer zal komen. In sommige gevallen gaat dit ook nog samen met een 'click' geluid.

• cdrdao: Om CD's te schrijven in DAO-modus. (Disk At Once).
  We gaan dit niet verder in detail beschrijven. DAO kun je best gebruiken via een GUI. Zie verder.

Om CD's in mixed-mode te schrijven, zowel data als audio, doe je het volgende.


cdrecord -v dev 0,3,0 -data cd_image -audio naam-van-audio.cdr





Terug naar boven



• Grafische hulpmiddelen:
  We zullen hier enkele programma's in het kort bespreken die het mogelijk maken om CD's samen te stellen en te branden.
  1. Xcdroast: Een zeer populair programma om CDROM/CDRW mee te branden. Hier vind je een uitgebreide omschrijving.
  2. GCombust: Een zeer uitgebreide versie met vele extra's maar een minder intiutieve interface. Je moet echt wel weten wat je doet. ;-) Hier vind je een uitgebreide omschrijving.
  3. Eroaster: Mijn persoonlijke favoriet, no-nonses interface en zeer volledig! Hier vind je een uitgebreide omschrijving.
  4. K3b: De meest complete software als het op cd's branden aankomt voor KDE! Hier vind je een uitgebreide omschrijving.

Terug naar boven

Terug naar hardware overzicht